Mobbing Yazıları: Mobbing ile Mücadele Yolunda Atılacak 10 Adım

Türkiye, tanımı son yıllarda yapılmış olsa da, maalesef mobbing’in yaygın olduğu ülkeler arasında yer alıyor. Pek çok hukuk insanı, psikolog, akademisyen ve diğer disiplinlerde yer alan kişiler tarafından mobbing ile ilgili olarak farkındalık çalışmaları yapılıyor; bilinç düzeyinin artırılması için çaba sarf ediliyor. Türkiye’de henüz yasal bir zemin (kısaca mobbing kanunu) olmamakla birlikte, özellikle 2011 yılından bu yana devletin farklı kurumlar aracılığıyla mobbing konusundaki çalışmaları da sürüyor.

“Peki biz mağdur olarak bu konuda ne yapabiliriz?” diye sorabilirsiniz (dikkat: bu yazı kurumlar için yapılabilecekler ile ilgili değildir. Bireysel olarak mağdur olan kişiler için hazırlanmıştır). Bu soruya cevap olsun diyerek Mobbing ile Mücadele Yolunda Atılacak 10 Adımı sıraladık. Sizin farklı adımlarınız varsa onları da dinlemekten memnun oluruz 🙂

mobbing kahraman

1- Durum tespiti/ analizi yapın.

Çalışan olarak günümüzün çoğu işyerinde ve iş arkadaşlarımızla geçiyor. Elbette gündelik koşturma içinde, rahatsız olduğumuz pek çok olayla karşı karşıya geliyoruz. Öncelikle bu olayların gerçekten mobbing olduğunu tespit etmeniz gerekir. Yani bize yapılanın “günlük iş çatışması mı?” yoksa sistematik olarak yapılan “işyerinde psikolojik taciz mi ?” olduğunu anlamak gerekiyor. 

Mobbing’in tanımı ile ilgili bu yazıyı okuyarak, durum tespitine başlayabilirsiniz. Burada unutulmaması gereken, yapılanların tek seferlik değil, bilinçli olarak sürekli (sistematik) olarak yapılmasıdır.

Mobbing genel olarak, işverenin işçiyi işten çıkarmak için başvuru yöntemlerinden biri olarak bilinse de, haksız yere yapılan eleştiri, yapılan işlerde sürekli hata bulmak, dışlamak, sosyal ortamlara çağırmamak, alay etmek, dalga geçmek, yok saymak gibi pek çok farklı yönteminin de olduğunu hatırlamakta fayda var.

mobbing_tespit

 

2- Sakin olun, olası çatışmalardan kaçının.

Mobbing konusunda sanırım en önemli konulardan biri sakin olabilmek/ sakin kalabilmek. Karşılaştığımız her konuda sakin durabilmek önemli elbet ama mobbing mağduru iseniz, tacizcinize karşı sakin olmak daha da önemli.

Uzun sürebilecek bir döneme girdiğinizi unutmayın. Mağdur olarak, sinirleri sağlam tutmalı ve gereksiz çatışmalardan kaçınmalısınız. Yoksa istemeseniz bile açık vermeye hazır hale gelebilirsiniz (ki bunun en istemediğiniz şeylerden biri olduğuna eminim).

Ben olamadım ama olabiliyorsanız poker surat olmak çok işe yarayacaktır. Böylece sizin ne kadar yaralandığınızı anlamayan tacizci, kiminle dans ettiği konusunda şaşıracak, baltayı taşa vurduğunu anlayacak belki de geri çekilecektir. Bu arada çevrenizdeki duygusal vampirlerden kaçınmak için de sizi şu yazıya alalım.

3- Uygulayan üst yönetim değilse, üst yönetime durumu bildirin.

Eğer yatay bir mobbing gündemdeyse üstünüze durumu bildirmeniz yerinde bir davranış olacaktır. Bunu bir şikayet olarak değil, durum tespiti olarak yapmanızı öneririm. Aksi halde şikayetçi ve dırdırlanan pozisyonunda bulunmanız an meselesi olur.

Yöneticiniz tarafından mobbing’e maruz kaldıysanız sizden sorumlu olan İnsan Kaynakları (İK) departmanındaki kişilerle iletişime geçin. Böylece şirketinizin durumla ilgili politikasını da öğrenmiş olursunuz.

4- Delil olabilecek bütün belgeleri toplayın.

Mobbing sürecinde, tacizci tarafından gönderilen e-postalar ve diğer mesajlarınızı toparlayın. Gerekirse bunların çıktılarını alarak dosyalayın (ve bu dosyayı evde saklayın). İş resmiyet kazandığında süreçle ilgili olarak ne olduğunu delilerle açıklamak gerekebilir.

5- ‘Mobbing günlüğü’ tutun.

Sürecinizle ilgili yaşadıklarınızı günü gününe kaydedin. Psikolojik taciz ne zaman başladı, ne olaylar oldu, buna kimler şahit oldu’dan tutun da, gelen e-posta tarihlerini, toplantı yer-zaman-katılımcılar gibi detayları kaydetmek önemlidir. Ayrıca savunma tarihleri gibi zaman gerektiren bazı bilgilerin de kayıt alında olması gerekmektedir.

Unutmayın siz bazı şeyleri yaşarken arada unutulanlar olabilir, bu normaldir. Bunun yaşanmasını önlemek için günlük tutmak, kronolojik olarak olayları açıklamak için en iyi çözümdür.

 mobbing_günlügü

Kendi mobbing sürecimde bu kadar bilinçli değildim elbet, ancak kendi ajandama toplantı tarihlerini, çok önemli konuşmalarını falan tek satırla yazmıştım, o bile bir konu olduğunda geriye dönüp baktığım bir kaynak olarak işime yaramıştı, siz siz olun, olayları yazmadan bırakmayın.

6- Mobbing sürecinize şahit olan/olabilecek kişilerden, bu konuda destek isteyin.

Mobbing’in tarafları sadece tacizci ve mağdur olarak düşünülmemeli. Bir şekilde, diğer çalışma arkadaşları sürece şahit olacaktır. Bu kişilere durumu anlatmak, onlardan yardım istemek gerekebilir. Hatta tacizcinin sizin şahit gördüğünüz kişilere de mobbing uyguluyor olması muhtemeldir. Dolayısıyla kendi mobbing sürecinizin konuşulması önemlidir.

Tabi güvendiğiniz ve yardımcı olacağını düşündüğünüz arkadaşlarınıza açıklamanız ve yardım istemeniz daha uygun olacaktır.

7- Üyesi olduğunuz sendika veya birliğe başvurun.

Ülkemizde sendikalaşmanın gittikçe azaldığı bir dönemde bunu söylemek çok anlam taşımasa bile üyesi olduğunuz birliklere durumu bildirmek, onlardan destek almak size iyi gelecektir. Benzer şekilde mobbing’e uğramış kişilerle görüşebilir, size iyi gelecek yöntemleri öğrenebilirsiniz.

Ülkemizde mobbing ile çalışan bir çok dernek olmakla birlikte, bu derneklerden Mobbing ile Mücadele Derneği hem çalışmaları, hem de katkılarıyla öne çıkıyor ve konuyla ilgili kanun çıkması için elinden geleni yapıyor. Ayrıca mağdurlara destek veriyor. Bu noktada üyesi olduğunuz bir sendika olsun, olmasın bu derneğe başvurabilirsiniz.

8- ALO 170’i arayın, psikolojik destek alın.

Çalışma ve Sosyal Bakanlığı’nın iletişim hattı olan ALO170’i arayabilirsiniz. Uzmanlardan psikolojik destek almak açısından yararlı olacaktır. (Kişisel olarak deneyimlemedim, bu hattı kullanan varsa, onları da dinlemek isteriz.)

 mobbing-destek

9- Tıbbi ve hukuki destek alın.

Mobbing özellikle mağdur açısından çok zorlu bir süreçtir. Bu süreç boyunca mobbing’in etkilerinin ortaya çıktığına şahit oluyoruz. Yapılan baskı sonucunda psikosomatik (bağırsak, mide, deri, vb.) ve  psikolojik (depresyon, panik atak, obsesyon, paranoya vb) olmak üzere pek çok hastalık gözleniyor.

Söz konusu hastalıkların sebebinin maruz kalınan mobbing olduğunun raporlarla belgelenmesi gereklidir (umarım bu boyuta taşınmaz).

Ayrıca sürecin başladığını anladığınız andan itibaren hukuki destek alınması da önemlidir. Tıbbi konularda doktora başvurulması kadar alınacak hukuki desteğin de önemi büyüktür. Bu destek, mağdurun bilinçlenmesinde yardımcı olduğu kadar, tacizcinin mağdurun bilinçli olduğunu anlamasını sağlayacaktır. Kısacası danışacağın bir avukatın olsun mağdur arkadaşım, -inan bana-  kesinlikle işe yarayacaktır.

 10- Konuyu şikayet ederek, yargıya taşıyın.

Alınan bütün önlemlere rağmen süreç devam ediyorsa, bu durumu resmiyete kavuşturmak da gerekiyor. Mobbing’in henüz bir kanunu olmasa bile, diğer kanunlardan faydalanarak olayı yargıya taşımak, sürecin mağdur lehine sonuçlanması açısından doğru olacaktır.

ve bonus:

Mobbing sürecinde biraz kafa dağıtmak, kendine gelmek istiyor insan. İşte tam bunun içinde mücadeleye yardımcı olacak bir de bonusum var (benim sürecimde çok yardımcı oldu :)): Hobi edinmek !!! 

Hobi olarak ne yaparım bilmiyorum diyorsan onun için de yazılarımız var merak etme sevgili okuyucu, bu yazılar da şöyle dursun…

Bütün çalışanlara mobbing olmadan, mutlu çalışmalar dilerim 🙂

Faydalandığım Kaynaklar:

https://www.csgb.gov.tr/media/2053/mobbing_2014.pdf

https://www.birgun.net/haber-detay/32-bin-262-kisi-mobbing-magduru-177374.html

https://www.tbmm.gov.tr/komisyon/kefe/docs/komisyon_rapor_no_6.pdf

Görseller:

https://www.pexels.com

https://www.freepik.com

 

Zeynep Erdoğan

plazadandunyaya_profil_zeynep02_2

Yemek yapmayı ve paylaşmayı terapi olarak gören bir blogger; vizörünün arkasındayken diğer terapisinde olan bir ileri amatör; utanmasa kapının gıcırtısıyla rakseden bir “dandöz”; orta avlu’nun 35lik’i; yeğenlerinin asker arkadaşı; fil hafızalı yer-yön uzmanı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir