Mobbing Yazıları: Türkiye’de Mobbing

Mobbing yazılarında geçen hafta mobbing’in etkileri üzerine bir şeyler yazmıştım. Bu haftada “Türkiye’de Mobbing”in ne olduğunu rakamlar vererek anlatmaya çalışacağım.

mobbing_work_cartoon_research

 

Türkiye’deki mobbing üzerine -ulaşabildiğim kadarıyla- farklı kariyer web sitelerinin araştırmaları ve akademik çalışmalar  (bu çalışmalar genellikle sektörel bazlı olmuş) dışında, en kapsamlı veri ALO 170’in açıkladığı veriler. Geçen hafta mobbing’in etkilerini anlatırken Alo 170’den söz etmiş ancak detayına da fazlaca değinmemiştim. Alo 170’i hala çok iyi bilmeyenler olabilir diye düşünerek, oradan başlayalım bu haftaki yazıya:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) ortak iletişim merkezi olan ALO 170, doğru bilgiye zamanında ve kolay erişimin sağlanması, hizmet süreçlerinin etkin ve verimli hale getirilmesi ve kesintisiz hizmet verilmesi amacıyla 2008 yılında kuruldu. 15 Kasım 2010’da ise 7/24 hizmet veren bir yapıya dönüştürülen ALO 170 farklı illerde hizmet vermeye başladı.

İş hayatının bir gerçeği olarak, sıkça gündeme gelen iş yerinde psikolojik taciz (mobbing) konusunda çalışanların farkındalıklarını artırmak ve mobbing’in engellenmesine yönelik olarak çalışmalara yönelik olarak Mart 2011’de Başbakanlık Genelgesi yayınlandı. Bu genelge ile çözüm olması adına farklı komisyonlar oluşturulmasına karar verildi. Ayrıca çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili olarak çalışanların eleştiri, ihbar, şikayetlere yönelik başvuru ve talepleri alarak sorularına cevap bulan; en etkin şekilde çözüm sunma hedefinde olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın iletişim merkezi ALO 170 ‘de mobbing ile ilgili bir birim oluşturuldu.

Alo170’in verilerine göre, yıllara göre artış gösteren ihbarların 2011-2016 yıllarında toplam sayısı 38.262’ye ulaştı. 2011 yılından başlayarak, her yıl ivmeli olarak artan mobbing ile ilgili şikayetlerinin yıllara göre dağılımını aşağıda görebilirsiniz.

Alo170_başvuru sayısı_2011-2016

Başvuruların %57’si erkekler ve %43’ü ise kadınlar tarafından yapıldı. Yapılan başvuruların büyük çoğunluğunu (%81) özel sektör çalışanları oluşturdu. Bunun büyük bir kısmı (%63) sektör belirtmezken, %9’u sanayi ve %7’si perakende (mağaza, restoran, market) sektöründen başvuru olduğu tespit edildi.

Kamu sektöründen yapılan aramalarda; %47’si kurumunu söylemezken, %16’sı sağlık kurumlarından ve %9’u Milli Eğitim Bakanlığı’ndan aradığını belirtti.

Bu arada araştırmalarım sırasında, ALO 170’in durumu çözebilmek için ihbar yapılan şirkete durumu haber vermesine dair bir olay okudum. Kişisel olarak bir başvuruda bulunmadığım için bir yorum yapamıyorum ancak bulabildiğim tek bir haber olduğu için münferit bir olay olarak yorumladım (yorumlamak istedim desem daha doğru olur, insan bir kez mobbing görünce bazı konulara olan inancı da azalıyor maalesef). ALO 170 ile irtibata geçmiş okuyucularımız varsa yorumlarınızı merak ediyoruz, bizimle paylaşırsanız seviniriz.

Bununla birlikte yapılan 38.262 adet ihbarın yalnızca 3.214’ü yani %8,4’ü şikayete dönüştü. Son mahkeme kararlarıyla artık kuruma değil yöneticiye kişisel olarak mobbing davasının yolunu açmış oldu. Böylece önümüzdeki yıllarda şikayete dönüşen ihbar sayısında, özellikle hukuk insanlarınca bir artış bekleniyor.

Araştırmalarım sırasında, Türkiye hukuk sistemindeki ilk mobbing davasının Jeoloji Mühendisi Tülin Yıldırım tarafından Ocak 2006’da açıldığını öğrendim. Aralık 2006 karara bağlanan dava sonucunda, ilk defa bir işveren mobbing yaptığı gerekçesiyle tazminata mahkum edilmiş. Söz konusu dava sürecinde pek çok eğitim verildiği, mobbing formu düzenlendiği ve mobbing bilgilendirme makaleleri yazıldığını da belirtmem gerek. Bu sonuç, Borçlar Kanunu’nda mobbing’in yer almasına öncülük etmiş, ayrıca Tülin Yıldırım’ın mağdur olarak TCMM İşyerinde Psikolojik Taciz (mobbing) ve Çözüm Önerileri Komisyonu tarafından dinlenmiş, yayınlanan rapora da konu olmuş.

Türkiye’deki önemli gelişmelerden biri de, Başbakanlık Genelgesi’nden sonra oluşturulan kurulların hazırladığı raporlar oldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü, Türkiye İnsan Hakları Kurumu, Devlet Personel Başkanlığı, TİSK, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, DİSK temsilcilerinin katılımı ile çalışmalarını tamamladı ve “İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi”ni hazırladı. (ki bu yazı dizisinde bu rehberden sık sık faydalandım).

Gelişmiş ülkelere bakıldığında, mobbing konusunda yolun başında olduğumuzu söylememe gerek yok sanırım. Her geçen gün çıkan yeni bir hukuk kararıyla bir aşama daha kaydediyoruz. Bir yandan da mobbing konusundaki farkındalıkların artmasını, böylece daha bilinçli çalışan ve işverenlerle daha huzurlu çalışma hayatının oluşmasını umuyoruz.

Faydalandığım Kaynaklar:

https://www.csgb.gov.tr/media/2053/mobbing_2014.pdf

https://www.birgun.net/haber-detay/32-bin-262-kisi-mobbing-magduru-177374.html

https://www.haberler.com/alo-170-in-ikinci-merkezi-sanliurfa-da-acildi-4027389-haberi/

Görsel:

http://www.europeanbusinessreview.eu

Zeynep Erdoğan

plazadandunyaya_profil_zeynep02_2

Yemek yapmayı ve paylaşmayı terapi olarak gören bir blogger; vizörünün arkasındayken diğer terapisinde olan bir ileri amatör; utanmasa kapının gıcırtısıyla rakseden bir “dandöz”; orta avlu’nun 35lik’i; yeğenlerinin asker arkadaşı; fil hafızalı yer-yön uzmanı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir